Bỏ qua tới nội dung chính
Miễn phí vận chuyển đơn từ 800.000đ (đơn hàng nặng: từ 80.000đ/kg). Đơn chưa đạt: phí vận chuyển theo thực tế.
Đăng nhập 0 Giỏ hàng

Daminozide cho hoa chậu, cây con: phun lá, nồng độ, thời điểm

Kỹ thuật hoóc-môn sinh trưởng

Daminozide (B-Nine) là chất hãm sinh trưởng chỉ dùng cho cây cảnh: chỉ hiệu quả khi phun lá, ngấm chậm, hiệu lực ngắn. Nồng độ, thời điểm, cách phối CCC và lưu ý an toàn.

Daminozide là một trong những chất hãm sinh trưởng lâu đời nhất cho hoa chậu và cây con trong nhà màng, đăng ký lần đầu năm 1963 cho cúc chậu. Chất này dễ dùng, ít gây cháy lá, nhưng chỉ có tác dụng khi phun lên lá, ngấm chậm và hiệu lực ngắn. Nắm đúng các đặc điểm đó giúp nhà vườn kiểm soát chiều cao cây đều tay.

Daminozide là gì, vì sao chỉ dùng cho cây cảnh

Daminozide (tên thương mại ở Mỹ: B-Nine, Dazide) thường ở dạng hạt tan trong nước chứa 85% hoạt chất, trước đây từng dùng cả trên táo. Ngày 7/11/1989, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chấp thuận việc nhà sản xuất tự nguyện hủy toàn bộ đăng ký dùng trên cây thực phẩm, vì daminozide phân hủy thành UDMH (unsymmetrical dimethylhydrazine), chất gây khối u trên động vật thí nghiệm. Từ đó, cây cảnh là nhóm sử dụng duy nhất còn lại.

Hệ quả thực tế: không phun daminozide lên rau, rau gia vị, cây ăn trái hay bất kỳ cây nào dùng làm thực phẩm. Theo Đại học Michigan State, nhãn chỉ cho phép dùng trên cây cảnh trồng chậu, khay.

Cơ chế và đặc điểm hấp thu

Giống phần lớn chất hãm sinh trưởng, daminozide làm giảm tổng hợp gibberellin, từ đó hạn chế sự kéo dài tế bào ở thân và lá. Cây có lóng ngắn hơn, tán gọn hơn. Một số điểm cần nắm:

  • Chỉ có tác dụng qua lá. Daminozide bị phân hủy nhanh trong giá thể, nên tưới gốc gần như không có hiệu quả. Đây là khác biệt lớn so với paclobutrazol (ví dụ Paclobutrazol 20 WP) và uniconazole – hai chất mạnh hơn nhiều, hoạt động cả trong giá thể và hiệu lực dài.

  • Ngấm chậm. Hoạt chất chỉ đi vào lá khi bề mặt lá còn ướt; tài liệu của Đại học Minnesota ghi thời gian hấp thu khoảng 3–5 giờ. Vì vậy điều kiện khô chậm (ẩm độ cao, trời râm, mát) giúp thuốc ngấm tốt hơn.

  • Di chuyển nhanh trong cây. Sau khi vào lá, daminozide lưu dẫn nhanh đến các bộ phận khác.

  • Hiệu lực ngắn. Tác dụng hãm thường kéo dài 1–2 tuần, có khi tới 4 tuần tùy cây và nồng độ, nên nhiều vụ cần phun nhắc lại.

  • Ít gây độc. Hầu như không cháy lá ở liều khuyến cáo, lá thường xanh đậm hơn; hiệu quả tốt hơn khi trời mát.

Nồng độ đã được thử nghiệm

Các khuyến cáo của khuyến nông Mỹ cho dải nồng độ khá rộng, phổ biến từ khoảng 1.250 đến 5.000 ppm hoạt chất. Cụ thể:

  • Cây con trong khay (plug, cây giâm): 1.500–2.500 ppm, thường phun sau khi cây có cặp lá thật đầu tiên (Đại học Massachusetts, Michigan State).

  • Cây thành phẩm trong chậu, khay, giỏ treo: 2.500–5.000 ppm.

  • Lượng nước phun: khoảng 2 quart cho 100 ft² mặt bàn, tương đương xấp xỉ 0,2 lít/m². Nên giữ lượng nước cố định để kết quả lặp lại được.

Bảng khuyến cáo của Đại học Minnesota cho vùng khí hậu lạnh dùng mức khoảng 2.500 ppm cho đợt sản xuất đầu xuân và tăng dần tới 3.750–5.000 ppm vào cuối xuân, khi trời ấm và cây vươn mạnh hơn. Cây đáp ứng tốt gồm cúc vạn thọ, dạ yến thảo, phong lữ, ngọc thảo, cúc đồng tiền, thược dược, xác pháo, cúc lá nhám (zinnia)… Ngược lại, daminozide không hiệu quả trên hoa ly. Các con số trên chỉ là điểm xuất phát; nên thử liều thấp trước trên một nhóm cây nhỏ.

Thời điểm và kỹ thuật phun

  • Phun khi cây bắt đầu vươn nhanh, tính theo giai đoạn sinh trưởng chứ không theo số tuần. Cây mới chuyển chậu thường phun khi bắt đầu ra đọt, cao hoặc rộng khoảng 5 cm.

  • Cây phải đủ nước, lá khô trước khi phun. Không phun cây đang héo hoặc bó rễ.

  • Chọn lúc trời râm, ẩm, mát, lặng gió, tốt nhất cuối chiều. Phun giữa trưa nắng nóng làm giảm hiệu quả rõ rệt.

  • Không tưới phun mưa ngay sau khi phun vì nước rửa trôi thuốc; hướng dẫn của AHDB (Anh) khuyên thường chờ khoảng 24 giờ, trừ khi nhãn ghi khác.

  • Không tự ý thêm chất bám dính, chất hoạt động bề mặt nếu nhãn không hướng dẫn.

Phối hợp với chlormequat

Ở vùng lạnh của Mỹ, daminozide + chlormequat chloride (CCC) là cách phối phổ biến nhất. Bảng của Đại học Minnesota có các tổ hợp từ 750 ppm daminozide + 500 ppm CCC đến 2.500 + 1.000 ppm cho giai đoạn giữ cây chờ bán. Tài liệu của Đại học Arkansas cho biết trên trạm anh (poinsettia) và phong lữ, phối hai chất ở liều giảm thường cho hiệu quả hãm cao hơn và giảm nguy cơ độc cây. Nhà vườn tự pha có thể tham khảo Chlormequat clorua (CCC) 98%. Lưu ý: một số nhãn thương mại tại Anh ghi không phối daminozide với hóa chất khác, nên luôn ưu tiên nhãn của sản phẩm đang dùng.

Rủi ro và dấu hiệu quá liều

  • Cây lùn quá mức, tán chậm phủ chậu khi phun liều cao hoặc phun dày. Nghiên cứu của Michigan State trên cúc lá nhám ghi nhận tác dụng xử lý ở giai đoạn cây con còn kéo theo tới chiều cao cây thành phẩm.

  • Nên để vài cây không phun làm đối chứng và ghi chép liều, giống, giai đoạn, thời tiết cho vụ sau.

Lưu ý an toàn

Đọc kỹ nhãn và chỉ dùng sản phẩm được phép lưu hành tại nơi sản xuất. Tại Mỹ, thời gian cách ly vào khu vực đã phun (REI) là 24 giờ; người vào sớm hơn phải mặc đồ bảo hộ, đeo găng tay chống hóa chất. Tuyệt đối không dùng cho cây thực phẩm và không để thuốc trôi sang khu trồng rau.

Tóm lại

Daminozide chỉ dành cho cây cảnh, chỉ hiệu quả khi phun lá, hiệu lực 1–2 tuần và ít gây độc. Mức 1.500–2.500 ppm cho cây con và 2.500–5.000 ppm cho cây thành phẩm là điểm khởi đầu; phun khi cây bắt đầu vươn, lúc trời râm mát, không tưới phun mưa ngay sau đó và thử liều thấp trước khi làm đại trà.

Cần tư vấn chọn chất điều hòa sinh trưởng phù hợp, nhà vườn liên hệ CVGreen qua số tư vấn trên website.

Tài liệu tham khảo: EPA (Mỹ) – Daminozide (Alar) Pesticide Canceled for Food Uses; Michigan State University (E. Runkle) – Successful Use of the PGR Daminozide; University of Massachusetts Amherst – Growth Regulators for Bedding Plants; University of Minnesota (J. Erwin) – Growth Retardant Rates for Bedding Plant Production in Northern Climates; University of Arkansas – Chemical Growth Control; AHDB (Anh) – Chemical plant growth regulators: application.

B-Nine CVGreen chlormequat chất hãm sinh trưởng cây con nhà màng daminozide hoa chậu kiểm soát chiều cao cây kỹ thuật hoóc-môn ức chế gibberellin

Tính pha