Tổng quan về DAP tinh thể
Diamoni photphat (diammonium phosphate, DAP) là muối amoni photphat cấp cùng lúc đạm dạng amoni và lân. DAP dạng hạt thuộc nhóm phân lân được dùng nhiều nhất thế giới; còn dạng tinh thể có độ tinh khiết cao, tan hoàn toàn, ít cặn, phù hợp làm nguyên liệu phối trộn phân bón lá, phân tan cho tưới nhỏ giọt và dung dịch dinh dưỡng.
CVGreen cung cấp sản phẩm ở dạng nguyên liệu cho phối trộn, sản xuất phân bón và các mục đích kỹ thuật khác.
Thông số kỹ thuật
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|
| Công thức – khối lượng phân tử | (NH4)2HPO4 – 132,06 g/mol |
| Thành phần lý thuyết của muối tinh khiết | N 21,2%; P2O5 53,7% (nguồn gốc ký hiệu 21-53) |
| Ngoại quan | Tinh thể màu trắng |
| Độ tan trong nước | Khoảng 588 g/L ở 20 °C |
| pH dung dịch | Kiềm nhẹ, khoảng 7,5–8 |
Ngoài nông nghiệp, DAP còn có mặt trong hỗn hợp chống cháy rừng, xử lý bề mặt kim loại và làm chất dinh dưỡng cho nấm men trong lên men.
Đạm và lân làm gì trong cây
Năng lượng và rễ: lân nằm trong ATP, axit nucleic và phospholipid màng; cần cho trao đổi năng lượng, phân chia tế bào và phát triển bộ rễ, nhất là thời kỳ cây con.
Hoa, hạt, quả: lân cần cho sự hình thành hoa, hạt và quả; cây thiếu lân chậm lớn, lá xanh đậm hoặc ngả tím đỏ, ra hoa kém.
Đạm amoni: được cây hút trực tiếp hoặc được vi sinh vật đất chuyển thành nitrat; đạm là thành phần của protein và diệp lục.
Amoniac quanh hạt phân: sát chỗ phân đang tan, pH tăng tạm thời và amoni có thể thoát ra dạng khí amoniac, gây hại hạt đang nảy mầm, rễ non nếu đặt phân quá gần — nguy cơ cao hơn trên đất pH trên 7.
Ảnh hưởng lâu dài lên đất: quá trình nitrat hóa amoni làm pH đất giảm dần, nên DAP không trung tính với đất.
Gợi ý ứng dụng
Theo tài liệu khoa học
| Hướng dùng | Ghi nhận |
|---|
| Bón lót | DAP thường được bón lót để cấp lân sớm cho rễ; tài liệu khuyến nông khuyên tránh đặt lượng DAP lớn sát hạt giống đang nảy mầm. |
| Phun lá cây đậu đỗ | Khuyến cáo và thí nghiệm của Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (Ấn Độ) trên đậu đen (Vigna mungo): dung dịch DAP 2% phun lúc ra hoa, nhắc lại sau 15 ngày, năng suất cao hơn đối chứng không phun. |
| Tưới nhỏ giọt, thủy canh | DAP tinh thể là nguồn N, P tan hoàn toàn; khi lập công thức cần cân đối lượng amoni và tính tương thích với canxi, magie. |
Kết quả tùy giống, điều kiện canh tác và thời tiết; nên thử ở quy mô nhỏ trước khi áp dụng rộng.
Thông tin tham khảo từ nhà sản xuất
Thông tin dưới đây do nhà sản xuất cung cấp với mục đích tham khảo, không phải là hướng dẫn sử dụng chính thức cho sản phẩm. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc giống cây, giai đoạn, điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác; nên thử nghiệm trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.
Nhà sản xuất giới thiệu sản phẩm để phối trộn phân bón lá hoặc bón trực tiếp cho cây, theo các cách:
Bón lót: rải vào đất trước khi gieo trồng, cấp dưỡng chất cho rễ non ngay từ đầu.
Bón thúc: pha với nước theo tỉ lệ khuyến cáo, tưới gốc khi cây cần tăng trưởng mạnh.
Phun lá: pha loãng, phun đều lên lá khi cây thiếu dinh dưỡng hoặc bộ rễ yếu.
| Cây trồng / cách dùng | Thời điểm | Liều lượng |
|---|
| Lúa, ngô | Bón lót; bón thúc khi bắt đầu đẻ nhánh | Bón lót 50–60 kg/ha |
| Cây ăn trái, rau màu | Bón gốc hoặc phun lá lúc ra hoa, đậu quả | Theo tình trạng cây |
| Tưới gốc hoặc phun lá (chung) | Điều chỉnh theo tình trạng cây và thời kỳ sinh trưởng | 10–15 g/10 L nước (0,1–0,15%) |
Pha chế và phối trộn
Hòa tinh thể vào nước, khuấy tan hết rồi mới cho các thành phần khác.
Ở bồn phân đậm đặc của hệ thống tưới, không pha DAP chung với phân chứa canxi hoặc magie (canxi nitrat, magie sulfat…) vì tạo kết tủa photphat; tách bồn A (canxi) và bồn B (photphat, sulfat).
Không trộn với chất kiềm mạnh (vôi, kali hydroxit) — hỗn hợp giải phóng khí amoniac.
Khi phun lá, thử trên diện tích nhỏ trước; nồng độ cao hoặc phun lúc nắng gắt có thể gây cháy lá.
An toàn và bảo quản
Giữ trong bao kín, nơi khô ráo, thoáng mát, xa chất kiềm và nguồn nhiệt; khi bị đun nóng mạnh DAP phân hủy và giải phóng amoniac. Bụi có thể kích ứng mắt và đường hô hấp — đeo găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ khi thao tác. Không để phân tràn xuống nguồn nước vì đạm và lân gây phú dưỡng. Xem Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm để biết chi tiết.
Câu hỏi thường gặp
DAP tinh thể khác DAP hạt thế nào?
DAP tinh thể có độ tinh khiết cao, tan hoàn toàn và ít cặn nên dùng được cho phân bón lá, tưới nhỏ giọt, dung dịch dinh dưỡng, còn DAP hạt là dạng phân lân thông dụng trên đồng ruộng.
Có pha chung DAP với canxi nitrat được không?
Không nên ở dạng đậm đặc: canxi gặp photphat tạo kết tủa. Hệ thống tưới cần tách bồn A (canxi) và bồn B (photphat, sulfat).
Vì sao không nên bón DAP sát hạt giống?
Quanh hạt phân đang tan, amoni có thể thoát ra dạng khí amoniac, gây hại hạt nảy mầm và rễ non, nhất là trên đất có pH trên 7.
Lưu ý: Sản phẩm là hóa chất nguyên liệu dùng cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất. Thông tin về vai trò, ứng dụng và liều lượng được tổng hợp từ tài liệu khoa học, chỉ mang tính tham khảo, không thay thế nhãn sản phẩm thành phẩm hay hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người sử dụng chịu trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất.
