Bộ phối trộn này hướng tới điều gì?
COMBO CHẠY TRÁI CAM CANH gồm hai chất điều hòa sinh trưởng để người dùng tự pha thành một dung dịch mẹ: gibberellin GA3 và cytokinin tổng hợp CPPU (forchlorfenuron). Công thức nhắm tới cây có múi, trước hết là cam canh, trong giai đoạn trái non dễ rụng sinh lý sau khi tàn hoa, đồng thời hỗ trợ quá trình phân chia tế bào của trái non.
Từ bộ nguyên liệu pha được 5 L dung dịch mẹ; ở liều 1,5–2 mL/L, lượng này đủ cho khoảng 2.500–3.300 L nước phun.
Trong bộ có gì và vì sao
| Thành phần | Lượng | Vai trò theo tài liệu |
|---|
| GA3 90% | 50 g | Theo hướng dẫn quản lý cây có múi của Đại học California (UC IPM) và nhãn GA3 đăng ký tại Mỹ, GA3 được dùng để tăng đậu trái ở một số giống quýt: phun từ lúc 50% cánh hoa rụng đến 3 tuần sau rụng cánh, 1–2 lần, khoảng nồng độ trên nhãn 2,5–20 ppm. Đáp ứng khác nhau theo giống và theo tải trái. |
| CPPU 99% | 10 g | Cytokinin tổng hợp có hoạt tính cao. Nghiên cứu trên quýt lai Murcott (Horticulturae, 2024) phun CPPU 1–10 mg/L ghi nhận trái ít nứt hơn; ở mức 5 mg/L, khối lượng và đường kính trái cao hơn đối chứng. |
| Cồn etylic (ethanol) 90° | 2 L — người dùng tự chuẩn bị, không có trong bộ | Dung môi: CPPU tan rất kém trong nước, GA3 dạng 90% cũng tan nhanh hơn trong cồn. Chỉ dùng cồn y tế hoặc cồn thực phẩm, không dùng cồn công nghiệp có lẫn methanol. |
Quy trình pha tham khảo
Hòa toàn bộ 50 g GA3 và 10 g CPPU vào 2 L cồn, khuấy đến khi tan hết.
Thêm nước sạch cho đủ 5 L. Dung dịch mẹ thu được chứa khoảng 9.000 mg/L GA3 và 1.980 mg/L CPPU (tính theo hoạt chất).
Khi phun, lấy dung dịch mẹ theo bảng dưới, pha vào nước có pH khoảng 5,5–6,5.
| Dung dịch mẹ cho 1 L nước | Cho phuy 200 L | GA3 trong nước phun (ppm) | CPPU trong nước phun (ppm) |
|---|
| 1 mL | 200 mL | 9 | 2 |
| 1,5 mL | 300 mL | 13,5 | 3 |
| 2 mL | 400 mL | 18 | 4 |
Cả ba mức đều nằm trong khoảng 2,5–20 ppm GA3 của nhãn GA3 dùng tăng đậu trái cây có múi và trong khoảng 1–10 mg/L CPPU đã thử trên quýt lai. Thời điểm: từ khi 50% cánh hoa rụng đến khoảng 3 tuần sau đó (trái cỡ 0,5–1,5 cm); tối đa 2 lần, cách nhau 7–14 ngày.
Tương kỵ, an toàn và bảo quản
GA3 kém bền trong môi trường kiềm: không pha chung với vôi, Bordeaux, lưu huỳnh vôi hay Solubor liều cao.
UC IPM lưu ý cây có thể rụng lá, rụng trái nếu được phun GA trong vòng 1–2 tuần trước hoặc sau đợt phun dầu khoáng; vì vậy không phun gần ngày phun dầu.
Không vượt 2 mL dung dịch mẹ cho 1 L nước và không phun quá 2 lần mỗi vụ — dư chất điều hòa sinh trưởng có thể làm trái phát triển bất thường hoặc ảnh hưởng chất lượng vỏ. Không phun GA3 khi trái đã chuyển màu vì có thể làm vỏ chậm lên màu.
Không phun khi cây suy kiệt, thiếu nước nặng, lúc nắng gắt hoặc ngay trước mưa.
Dung dịch mẹ chứa cồn nên dễ cháy: đựng chai tối màu, đậy kín, để nơi mát, xa nguồn lửa và tầm tay trẻ em; nên dùng hết trong 2–4 tuần.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải hòa nguyên liệu trong cồn trước?
CPPU tan rất kém trong nước, còn GA3 dạng 90% tan nhanh hơn trong cồn. Hòa trong 2 L cồn rồi mới thêm nước đến 5 L giúp hai hoạt chất tan hoàn toàn trong dung dịch mẹ.
Phun vào giai đoạn nào thì phù hợp?
Từ lúc 50% cánh hoa rụng đến khoảng 3 tuần sau, khi trái cỡ 0,5–1,5 cm; tối đa 2 lần, cách nhau 7–14 ngày.
Có thể tăng lên trên 2 mL/L để giữ trái tốt hơn không?
Không nên. Mức 2 mL/L đã cho khoảng 18 ppm GA3, sát mức trên của nhãn; dư chất điều hòa sinh trưởng có thể làm trái phát triển bất thường hoặc ảnh hưởng chất lượng vỏ.
Combo là bộ nguyên liệu kỹ thuật tham khảo, không phải sản phẩm thành phẩm. Nồng độ trên là mức tham khảo theo tài liệu; hiệu quả phụ thuộc giống cây, giai đoạn, thời tiết và kỹ thuật canh tác — nên thử trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.