Bộ phối trộn này dùng vào lúc nào?
COMBO CHẠY TRÁI là công thức phối trộn tham khảo cho khoảng thời gian từ sau đậu trái đến khi trái lớn nhanh. Mục tiêu của bộ là hỗ trợ tế bào trái non phân chia, giãn nở và hạn chế hiện tượng rụng trái non. Cả hai thành phần đều là chất điều hòa sinh trưởng có hoạt tính mạnh, chỉ dùng ở nồng độ rất thấp; vì CPPU gần như không tan trong nước nên toàn bộ được hòa trong nền cồn – nước.
Bộ không kèm cồn: với mỗi bộ, người dùng tự chuẩn bị thêm 2 lít cồn ethanol 90 độ (loại cồn y tế).
Thành phần và vai trò theo tài liệu
| Thành phần | Lượng trong bộ | Vai trò theo tài liệu |
|---|
| CPPU – Forchlorfenuron (dạng 99%) | 10 g | Cytokinin tổng hợp nhóm phenylurea; được nghiên cứu về khả năng tăng phân chia tế bào quả, tăng kích thước quả và tỷ lệ đậu quả ở kiwi, nho và nhiều loại cây ăn quả. |
| Gibberellic Acid GA3 (dạng 90%) | 25 g | Gibberellin làm tế bào kéo dài, giãn nở; khi phối hợp với cytokinin đã được nghiên cứu nhiều trên nho, kiwi nhằm tăng kích thước quả. |
Kết quả nghiên cứu cần biết trước khi dùng
Trên xoài Guifei (Hải Nam), CPPU được phun vào các thời điểm 15, 25 và 35 ngày sau khi hoa nở rộ. Mức 10 mg/L cho năng suất cao nhất, hơn đối chứng khoảng 34%. Ở 20 và 60 mg/L trái lớn hơn nhưng số trái trên cây giảm 46–60%; dùng quá liều còn làm tăng trái dị dạng, vỏ chậm chuyển màu và thay đổi hương vị.
Trên quýt lai Murcott, CPPU 5 mg/L làm tăng khối lượng và kích thước trái.
GA3 dính lên lá còn kích thích cây bật đọt. Ở sầu riêng, đọt non ra trong giai đoạn nuôi trái tranh dinh dưỡng với trái và làm tăng rụng trái — đó là lý do dung dịch cần được phun tập trung vào vùng trái.
Quy trình pha tham khảo
Cho 10 g CPPU và 25 g GA3 vào 2 lít cồn 90 độ, khuấy đến khi tan hết.
Thêm 3 lít nước, thu được 5 lít dung dịch mẹ chứa khoảng 2 g/L CPPU và 4,5 g/L GA3.
Mỗi lần phun, đong dung dịch mẹ theo bảng dưới vào nước sạch. Ở mức 2 mL/L, một bộ pha được khoảng 2.500 lít dung dịch phun.
| Cách dùng | Dung dịch mẹ cho 1 L nước | CPPU tương ứng | GA3 tương ứng |
|---|
| Phun vùng trái khi cây yếu hoặc trời nóng | 1 mL | ≈ 2 mg/L | ≈ 4,5 mg/L |
| Phun vùng trái, liều chuẩn | 2 mL | ≈ 4 mg/L | ≈ 9 mg/L |
| Mức phun cao nhất | 2,5 mL | ≈ 5 mg/L | ≈ 11 mg/L |
| Xịt điểm sửa trái lõm (bình xịt tay) | 3–4 mL | ≈ 6–8 mg/L | ≈ 13–18 mg/L |
Thời điểm: bắt đầu từ 3–5 ngày sau khi đậu trái và dừng khi trái cỡ ngón tay – ngón chân; mỗi vụ 2–3 lần, cách nhau 10–15 ngày, không vượt quá 3 lần. Cách xịt điểm sửa trái lõm là kinh nghiệm từ thực tế sản xuất, chưa có tài liệu khoa học kiểm chứng.
Tương kỵ, an toàn và bảo quản
Không tự tăng liều: tài liệu ghi nhận CPPU ở liều cao làm giảm số trái, tăng trái dị dạng, chín chậm và giảm chất lượng.
Phun tập trung vào trái, tránh làm ướt đọt non, nhất là trên sầu riêng; không phun khi cây đang ra đọt mạnh, trời nắng nóng hoặc cây đang thiếu nước.
Không pha chung với chất ức chế sinh trưởng, chế phẩm có tính kiềm mạnh hay phân bón đậm đặc. Kali, canxi, bo cho giai đoạn nuôi trái nên bổ sung riêng theo nhu cầu.
Cồn dễ bắt lửa: pha ở nơi thoáng, xa nguồn lửa. Dung dịch mẹ đựng chai tối màu, để ngăn mát tủ lạnh và dùng trong khoảng 1 tháng.
Không phun gần thời điểm thu hoạch; tuân thủ thời gian cách ly theo quy định hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải pha bộ này trong cồn?
CPPU tan rất kém trong nước, nên hai hoạt chất được hòa trong 2 lít cồn 90 độ trước, sau đó mới thêm nước thành 5 lít dung dịch mẹ.
Tăng liều có giúp trái to hơn không?
Không nên. Thí nghiệm trên xoài cho thấy ở 20 và 60 mg/L CPPU trái lớn hơn nhưng số trái giảm 46–60%, kèm trái dị dạng và vỏ chậm chuyển màu; mức cho năng suất cao nhất là 10 mg/L.
Có phun đều toàn bộ tán cây được không?
Không. GA3 trên lá kích thích ra đọt, đọt non tranh dinh dưỡng với trái và có thể làm rụng trái, vì vậy chỉ phun tập trung vào vùng trái.
Combo là bộ nguyên liệu kỹ thuật tham khảo, không phải sản phẩm thành phẩm. Nồng độ trên là mức tham khảo theo tài liệu; hiệu quả phụ thuộc giống cây, giai đoạn, thời tiết và kỹ thuật canh tác — nên thử trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.