Bộ dưỡng rễ dùng trong những trường hợp nào?
Bứng cây đi trồng chỗ khác, đổi sang chậu mới, rễ bị dập gãy, hay vừa trải qua ngập úng (khi nước đã rút và đất đã được cải tạo) – đó là lúc cây phải mọc lại rễ. COMBO DƯỠNG RỄ gom ba nguyên liệu tham khảo cho mục đích này: auxin tự nhiên K-IAA, Vitamin B1 và Canxi Chelate.
Từ K-IAA với B1 pha ra được 5 lít dung dịch mẹ, nồng độ ≈9.800 ppm K-IAA; lượng này pha loãng đủ tưới chừng 2.500–5.000 lít.
3 kg Canxi Chelate không pha mẹ mà cân trực tiếp vào bồn; dùng 1 g/L thì đủ cho chừng 3.000 lít.
Ba nguyên liệu, ba vai trò
| Lượng | Nguyên liệu | Tài liệu nói gì |
|---|
| 50 g | K-IAA 98% | Trong cây, IAA là auxin tự nhiên quan trọng nhất, khởi động sự hình thành rễ bất định lẫn rễ bên. So với IBA và NAA, IAA bị phân hủy nhanh hơn – do ánh sáng, do vi sinh vật trong đất và do enzyme ngay trong mô – theo ghi nhận của tài liệu nhân giống. Vì vậy tác động của nó ngắn và nhẹ, thích hợp để dưỡng rễ ở nồng độ thấp. |
| 10 g | Vitamin B1 – Thiamin HCl | Là coenzyme tham gia chuyển hóa carbohydrate, cần thiết cho rễ trong nuôi cấy in vitro. Khi tưới ngoài ruộng, kết quả ghi nhận chưa đồng nhất, vì vậy B1 chỉ đóng vai phụ trợ. |
| 3 kg | Canxi Chelate Ca-EDTA | Canxi góp mặt trong thành và màng tế bào, mô phân sinh ở chóp rễ không thể thiếu. Ca-EDTA chứa khoảng 10% Ca, nên pha 1 g/L sẽ có chừng 100 mg Ca/L – cùng cấp độ với lượng Ca của dung dịch thủy canh Hoagland (chừng 200 mg/L). Đất chua vẫn phải bón vôi, nguyên liệu này không thay thế được. |
Mọi con số nồng độ ở đây tính cho nguyên liệu K-IAA; quy ra IAA dạng axit thì nhân thêm × 0,82.
Pha dung dịch mẹ thế nào cho bền?
Thay vì pha một lần cả 5 lít, nên chia ra từng mẻ 1 lít: hòa 2 g B1 và 10 g K-IAA vào nước sạch đã làm ấm tới chừng 40 °C, mỗi mẻ dùng hết trong 2–4 tuần. Quy đổi nhanh: lấy 1 mL dung dịch mẹ cho vào 1 lít nước sẽ có chừng 2 ppm B1 cùng 10 ppm K-IAA (≈8 ppm IAA).
Riêng Ca-EDTA, vì lượng lớn nên không hòa vào dung dịch mẹ mà cân thẳng vào bồn tưới theo tỷ lệ 200 g/200 L.
Liều tham khảo theo từng cách dùng
| Mục đích | K-IAA đạt được (ppm) | Ca-EDTA mỗi lít (mg Ca/L) | Dung dịch mẹ cho mỗi lít nước |
|---|
| Cây con, vườn ươm – tưới gốc | ≈10 | 1 g (≈100) | 1 mL |
| Cây ăn trái, cây công nghiệp – tưới gốc | ≈10–20 (tối đa ≈30) | 1 g (≈100) | 1–2 mL (cây lớn tối đa 3 mL) |
| Cây vừa qua ngập úng, nghẹt rễ, nước đã rút | Tưới ≈20; phun lá ≈10 | Tưới 1 g; phun lá 1–2 g (≈100–200) | Tưới 2 mL; phun lá 1 mL |
| Rễ trần ngâm 15–30 phút trước khi đem trồng lại | ≈50–100 | Không dùng | 5–10 mL |
| Quét chỗ khoanh vỏ khi chiết | ≈3.000–5.000 | Không dùng | 300–500 mL, châm thêm nước tới 1 L |
Mỗi đợt tưới gốc 2–3 lần, khoảng cách 7–15 ngày; khi đã thấy rễ mới thì thôi dùng auxin. Mức này cũng là chuẩn chung cho các combo chứa auxin: ngâm ở 50–100 ppm, tưới ở 10–20 ppm.
Lưu ý khi phối trộn và bảo quản
Rễ suy vì úng, nấm bệnh, tuyến trùng, đất mặn hay bón phân quá tay thì phải giải quyết nguyên nhân đó trước, rồi mới kích rễ.
IAA ở dạng axit rất khó tan và hay kết tủa, nên đừng pha với chất axit mạnh. Cũng không phối cùng chất ức chế sinh trưởng, vôi lưu huỳnh hoặc thuốc gốc đồng.
Nhờ đã được chelate hóa, Ca-EDTA ít tạo kết tủa với sulfate, phosphate; dù vậy khi trộn cùng phân lân hay phân sulfate nồng độ đậm vẫn nên thử trước. Phun Ca-EDTA lên lá thì giữ ở mức tối đa 2 g/L, tránh lúc nắng gắt.
Với chiết cành, IBA được tài liệu nhân giống đánh giá ổn định hơn IAA; cây khó ra rễ nên tham khảo Combo IBA-NAA.
Vì IAA nhạy ánh sáng, dung dịch mẹ cần chai tối màu, nắp kín, cất nơi mát và dùng trong 2–4 tuần; nước đã pha loãng thì dùng hết trong ngày. Lúc pha nên mang găng tay, kính.
Lưu ý chung: đây là bộ nguyên liệu kỹ thuật để tham khảo, chưa phải một sản phẩm thành phẩm. Các mức nồng độ nêu trên lấy theo tài liệu; kết quả thực tế còn tùy giống, giai đoạn cây, thời tiết và cách canh tác, vì vậy hãy làm thử ở diện tích nhỏ rồi mới mở rộng.
Auxin K-IAA 98% (Potassium 3-Indole acetic acid) – Muối kali của IAA tan trực tiếp trong nước, nguyên liệu kích rễ và nuôi cấy mô
(50g)
CL87-7851 · 439.000 ₫
× 1
Canxi Chelate (Ca-EDTA-10) – Nguyên liệu canxi dạng phức EDTA, giữ canxi hòa tan khi phối với phosphate (Bổ sung canxi, hạn chế thiếu canxi, hỗ trợ chắc quả)
(Gói 1 kg)
CL184-7823 · 209.000 ₫
× 3
Vitamin B1 (Thiamin 99%) – Nguyên liệu thiamine hydrochloride cho nuôi cấy mô, phân bón lá và thức ăn chăn nuôi
(10g)
CL165-9761 · 38.000 ₫
× 1
