Bộ IBA-NAA gồm gì và dùng vào việc gì?
Bộ COMBO IBA-NAA ghép hai chất auxin tổng hợp, đều ở dạng muối dễ hòa vào nước: Na-NAA – muối natri của α-naphthalene acetic acid – và IBA-K – muối kali của indole-3-butyric acid. Toàn bộ bộ được pha thành 1 lít dung dịch mẹ; từ đó pha loãng ra cho từng việc: giâm hom theo cách ngâm hoặc nhúng nhanh, quét lên vết khoanh vỏ khi chiết, hay tưới gốc giúp cây mới trồng, mới đổi chậu ra lại rễ.
Vì sao lại phối IBA với NAA?
IBA-K 98% (25 g): theo sách nhân giống của Hartmann & Kester, IBA là một trong những auxin thông dụng nhất để hom giâm, cành chiết ra rễ bất định, nhờ ít độc với cây trong dải nồng độ khá rộng và khá bền khi đã vào mô.
Na-NAA 98% (25 g): cùng một nồng độ, NAA tác động mạnh hơn IBA. Tài liệu ghi nhận rằng phối IBA với NAA có lúc cho hom ra rễ nhiều hơn so với chỉ dùng một chất. Mặt trái của hoạt tính mạnh là ở nồng độ cao NAA dễ làm phù mô, sinh mô sẹo nhiều hoặc kìm rễ dài ra.
Hai muối này hòa thẳng vào nước được, không phải dùng cồn hoặc kiềm. Mọi nồng độ ghi ở đây tính theo dạng muối; muốn quy ra dạng axit thì: NAA = Na-NAA × 0,89; IBA = IBA-K × 0,84.
Pha dung dịch mẹ và chọn liều
Đổ khoảng 700 mL nước sạch ấm chừng 40 °C, cho 25 g Na-NAA và 25 g IBA-K vào khuấy tan, sau đó thêm nước tới vạch 1 lít. Mỗi chất trong dung dịch mẹ ở mức chừng 24.500 ppm, gộp lại 49.000 ppm auxin. Pha 1 mL dung dịch mẹ với 1 lít nước thì tổng auxin khoảng 49 ppm (tính theo dạng axit ≈42 ppm).
| Tổng auxin (ppm) | Lượng mẹ cho mỗi lít nước | Dùng để |
|---|
| ≈10–20 | 0,2–0,4 mL | Tưới gốc cho cây ra lại rễ |
| ≈50–100 (tối đa ≈200) | 1–2 mL (tối đa 4 mL) | Ngâm phần gốc hom trong 6–24 giờ |
| ≈2.500–5.000 | 50–100 mL | Quét lên vết khoanh vỏ cành chiết |
| ≈1.000–1.500 | 20–30 mL | Nhúng nhanh 5–10 giây, hom non |
| ≈2.000–3.000 | 40–60 mL | Nhúng nhanh, hom bán hóa gỗ |
| ≈5.000–10.000 (thử trước) | 100–200 mL | Nhúng nhanh, hom đã hóa gỗ, khó ra rễ |
Những dải nồng độ này khớp với khuyến nghị cho xử lý ngâm lâu và nhúng nhanh trong tài liệu nhân giống. Riêng với vải chiết cành, một nghiên cứu thấy mức IBA quanh 2.500 ppm cho nhiều rễ và cành sống tốt. Do bộ có NAA ngang IBA (tỷ lệ 1:1), hom non, mô mềm nên chọn mức thấp trong mỗi dải.
Lưu ý an toàn và bảo quản
Dung dịch mẹ đậm đặc tới 49.000 ppm – không bao giờ dùng thẳng, luôn pha loãng theo bảng.
Tránh chất axit mạnh: ở pH thấp, Na-NAA và IBA-K quay về dạng axit khó tan, dễ kết tủa.
Tưới gốc không quá 2–3 lần một đợt; thấy rễ mới thì dừng auxin, chuyển qua dưỡng rễ và bón cân đối. Nếu cây đang úng, thối rễ hay bị tuyến trùng, phải xử lý gốc rễ vấn đề trước.
Auxin không dùng để phá ngủ cho hạt; khi chưa có mức thử nghiệm cho loại cây cụ thể thì đừng ngâm hạt giống.
Chai đựng dung dịch mẹ chọn màu tối, đậy chặt, cất chỗ mát, dùng trong vòng khoảng 1 tháng. Lúc cân, pha nên mang găng tay và kính.
Lưu ý chung: đây là bộ nguyên liệu kỹ thuật để tham khảo, chưa phải một sản phẩm thành phẩm. Các mức nồng độ nêu trên lấy theo tài liệu; kết quả thực tế còn tùy giống, giai đoạn cây, thời tiết và cách canh tác, vì vậy hãy làm thử ở diện tích nhỏ rồi mới mở rộng.
Auxin IBA-K 98% (Potassium Indole-3-Butyrate) – Nguyên liệu muối kali của IBA, tan thẳng trong nước, dùng tạo rễ hom giâm
(25g)
CL1240-9773 · 89.000 ₫
× 1
Auxin Alpha Na-NAA 98% (Sodium 1-naphthaleneacetate) – Nguyên liệu auxin dạng muối natri, hòa tan trực tiếp trong nước
(25g)
CL139-9772 · 37.000 ₫
× 1
