Tổng quan về DOT (disodium octaborate tetrahydrate)
Sản phẩm là disodium octaborate tetrahydrate (DOT) xuất xứ Thổ Nhĩ Kỳ — cùng hoạt chất với các loại DOT thương mại phổ biến — muối natri borat ở dạng bột rất mịn. Vì tan nhanh và cho dung dịch bo đậm đặc, DOT được dùng rộng rãi làm nguồn vi lượng bo (B) trong dung dịch phun lá, nước tưới và các công thức phân bón lỏng.
Cây chỉ cần bo với lượng nhỏ, và ranh giới giữa "thiếu" và "ngộ độc" của bo rất sát nhau — hẹp hơn hầu hết các nguyên tố dinh dưỡng khác. Do đó, mọi mức dùng đều phải tính toán cẩn thận. CVGreen cung cấp DOT làm nguyên liệu cho nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất phân vi lượng.
Thông số kỹ thuật
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|
| Công thức phân tử | Na2B8O13·4H2O |
| Khối lượng phân tử | Khoảng 412,5 g/mol |
| Hàm lượng bo lý thuyết | Khoảng 21% B (tương đương khoảng 67% B2O3); quy cách thương mại thường 20,5–21,3% B |
| Ngoại quan | Bột mịn màu trắng, không kết tinh |
| Khả năng hòa tan | Tan nhanh cả trong nước mát; đạt nồng độ bo trong dung dịch cao hơn borax hay axit boric |
| Tương thích | Theo tài liệu kỹ thuật của các nhà sản xuất DOT, tan được và không phản ứng với thành phần của nhiều loại phân bón lỏng chứa đạm, lân |
Bo làm gì trong cây
Khung vách tế bào: bo đóng vai trò cầu nối giữa các mạch pectin (rhamnogalacturonan II), nhờ đó vách tế bào vừa chắc vừa dẻo. Khi thiếu bo, đỉnh ngọn và đầu rễ thôi phân chia, điểm sinh trưởng có thể hoại tử.
Hạt phấn và đậu quả: hạt phấn cần bo để nảy mầm và ống phấn cần bo để vươn dài. Thiếu bo, quá trình thụ phấn – thụ tinh bị trục trặc, quả đậu ít, méo mó hoặc hạt bị lép.
Màng tế bào, vận chuyển đường: bo góp phần giữ màng ổn định và được cho là có liên quan tới việc vận chuyển đường trong cây.
Dấu hiệu nằm ở phần non: nhiều loài cây khó chuyển bo qua mạch libe, nên triệu chứng thiếu hiện ra ở bộ phận non — lá non dày, giòn, cong vẹo; súp lơ và bông cải xanh rỗng thân; củ cải, củ cải đường rỗng ruột, thâm lõi; quả của cây ăn trái sần sùi, nứt.
Nốt sần: cây họ đậu cần bo để tạo nốt sần và để nốt sần cố định đạm hiệu quả.
Nhóm cần nhiều bo: các cây họ cải như súp lơ, bông cải xanh, củ cải; củ cải đường, cần tây, cỏ linh lăng, hướng dương, táo, nho. Lúa và các cây ngũ cốc nói chung cần ít bo hơn.
Gợi ý ứng dụng
Theo tài liệu khuyến nông
Tài liệu về bón bo cho nho của Hệ thống khuyến nông Đại học California (UC Cooperative Extension; tác giả Peacock và Christensen) đưa ra các mốc:
| Cách bón | Mức tham khảo | Ghi chú |
|---|
| Phun lá | 2–3 lb sản phẩm 20% B/acre mỗi lần (khoảng 2,2–3,4 kg/ha) | Không vượt 2 lb/100 gallon (khoảng 2,4 g/L) khi phun ướt đẫm; lần đầu khoảng 2–3 tuần trước nở hoa; cả năm không quá 5 lb sản phẩm/acre (khoảng 5,6 kg/ha, tức khoảng 1,1 kg B/ha) |
| Bón đất | Khoảng 1 lb B/acre/năm (khoảng 1,1 kg B/ha) | Có thể bón dồn cho 2–4 năm nhưng phải theo dõi bằng phân tích lá |
Cũng tài liệu này cảnh báo: vườn nho được tưới đều đặn bằng nguồn nước chỉ chứa 1 ppm bo đã có nguy cơ ngộ độc bo.
Theo tài liệu kỹ thuật của U.S. Borax, liều bo bón vào đất phổ biến từ 0,25 đến 2,0 lb B/acre (khoảng 0,3–2,2 kg B/ha). Phun lá chủ yếu là cách xử lý nhanh khi cây thiếu bo; quyết định liều nên dựa trên kết quả phân tích đất và lá.
Đáp ứng thực tế khác nhau theo loài, giống, loại đất và cách canh tác; nên làm thử trên diện tích nhỏ trước.
Thông tin tham khảo từ nhà sản xuất
Thông tin dưới đây do nhà sản xuất cung cấp với mục đích tham khảo, không phải là hướng dẫn sử dụng chính thức cho sản phẩm. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc giống cây, giai đoạn, điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác; nên thử nghiệm trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.
| Nhóm cây | Giai đoạn phun | Bình 16 lít | Quy ra 200 lít |
|---|
| Cây lương thực (lúa, ngô, cây họ đậu…) | Trước ra hoa, trong lúc ra hoa và khi bắt đầu vào hạt non | 5–10 g | 62,5–125 g |
| Rau màu, cây cảnh | Trước và trong lúc ra hoa; giai đoạn đậu và nuôi quả, củ | 3–8 g | 37,5–100 g |
| Cây ăn quả, cây công nghiệp | Khi ra lộc non, trước ra hoa và trong quá trình nuôi quả | 5–10 g | 62,5–125 g |
Nhà sản xuất nêu mục đích của các lần phun: giúp cây ra hoa, đậu quả, giảm rụng hoa và quả non, hạn chế tình trạng cây còi.
Quy ra nồng độ, các mức trên chỉ vào khoảng 0,2–0,6 g/L — dưới xa mức trần khoảng 2,4 g/L trong tài liệu khuyến nông phía trên.
Bo chỉ phát huy khi các nguyên tố trung, vi lượng khác cũng được cung cấp cân đối.
Tuân thủ đúng nồng độ: cây bị thừa bo chịu thiệt hại nặng hơn nhiều so với khi thiếu.
Pha chế và phối trộn
Cân chính xác, hòa bột với một lượng nước nhỏ và khuấy cho tan hết; sau đó mới rót vào bình và châm thêm nước tới thể tích cần. Với bồn lớn, nên hòa trước trong xô.
Ở nồng độ đặc, bo dễ kết tủa cùng muối canxi; hãy pha loãng riêng từng thứ và thử trộn trong lọ nhỏ trước khi phối với sản phẩm khác.
Nếu công thức có nhiều nguồn bo, cần cộng tất cả lượng B lại để chắc chắn không vượt ngưỡng.
An toàn và bảo quản
Để trong bao bì kín, chỗ khô, mát, không bị ẩm. Liên minh châu Âu xếp các muối borat — bao gồm disodium octaborate tetrahydrate — vào nhóm 1B về độc tính sinh sản, tức có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản và thai nhi. Khi làm việc, dùng găng tay, kính bảo hộ và khẩu trang lọc bụi; không hít bụi, không ăn uống trong lúc thao tác; cất xa thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và ngoài tầm với của trẻ em. Chi tiết xem Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải đặc biệt cẩn thận với liều bo?
Khoảng cách giữa thiếu và thừa bo rất hẹp: tài liệu khuyến nông ghi nhận nho tưới thường xuyên bằng nước có 1 ppm bo đã có thể bị ngộ độc.
DOT khác borax và axit boric ở điểm nào khi pha phun?
DOT tan nhanh ngay cả trong nước mát và cho dung dịch có nồng độ bo cao hơn hai chất kia, nên tiện lợi hơn khi pha phun.
Có phối DOT với phân chứa canxi được không?
Được, nhưng khi pha đặc dễ có kết tủa; hãy pha loãng riêng từng chất và thử trước trong lọ nhỏ.
Lưu ý: Sản phẩm là hóa chất nguyên liệu dùng cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất. Thông tin về vai trò, ứng dụng và liều lượng được tổng hợp từ tài liệu khoa học, chỉ mang tính tham khảo, không thay thế nhãn sản phẩm thành phẩm hay hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người sử dụng chịu trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất.
