Tổng quan về mangan sulfate monohydrate
Mangan(II) sulfate monohydrate (MnSO4·H2O) là dạng mangan sulfate được thương mại hóa rộng rãi nhất, dùng làm nguồn vi lượng mangan (Mn) trong phân vi lượng, phân hỗn hợp và phân bón lá.
Cây hấp thu mangan kém hẳn khi pH đất tăng, nên tình trạng thiếu mangan hay gặp trên đất pH cao, đất hữu cơ, đất cát nghèo hữu cơ và đất bón vôi quá tay. CVGreen cung cấp sản phẩm dạng nguyên liệu cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất phân bón.
Thông số kỹ thuật
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|
| Công thức – khối lượng phân tử | MnSO4·H2O – 169,02 g/mol |
| Nguyên tố lý thuyết | Mn ≈ 32,5%; S ≈ 19,0% |
| Ngoại quan | Tinh thể hoặc bột hồng nhạt; dung dịch loãng gần như không màu đến hồng rất nhạt |
| Độ tan trong nước | Rất dễ tan, khoảng 762 g/L ở 20 °C (dữ liệu Merck/VWR); một số nguồn ghi thấp hơn nhiều — xem là số liệu tham khảo |
| Khối lượng riêng | Khoảng 2,95 g/cm³ |
Mangan làm gì trong cây
Quang hợp: mangan nằm trong cụm Mn4CaO5 của hệ quang hóa II — nơi nước bị phân ly bằng ánh sáng và giải phóng oxy. Hiệu suất quang hợp đã giảm khi cây thiếu mangan, trước cả lúc triệu chứng lộ rõ.
Chống oxy hóa: mangan có trong enzyme Mn-superoxide dismutase của ty thể, giúp loại bỏ gốc superoxide.
Hoạt hóa enzyme: nhiều enzyme của chu trình Krebs, chuyển hóa đạm và con đường phenylpropanoid – lignin cần mangan; lignin liên quan đến độ cứng của mô.
Nhận biết thiếu: lá non và lá giữa vàng giữa các gân trong khi gân còn xanh, tạo dạng lưới; thiếu nặng thì xuất hiện đốm hoại tử nâu, lá rụng sớm. Dễ nhầm với thiếu kẽm, nên phân tích lá hoặc đất để xác định.
Gợi ý ứng dụng
Ghi nhận từ tài liệu khuyến nông
| Nguồn | Nội dung |
|---|
| Đại học Bang Michigan (MSU) – đậu tương | Khi thấy triệu chứng thiếu: phun khoảng 1 pound Mn/acre (≈1,1 kg Mn/ha, tương đương ≈3,4 kg MnSO4·H2O/ha) trong khoảng 30 gallon nước/acre (≈280 L/ha); lặp lại sau khoảng 10 ngày nếu triệu chứng quay lại. |
| Đại học Purdue | 0,2–0,5 pound Mn/acre (≈0,2–0,6 kg Mn/ha) mỗi lần là đủ trong đa số trường hợp; có thể cần 2–3 lần phun. |
| MSU – phun phòng | Phun mangan khi cây không có biểu hiện thiếu không làm tăng năng suất đậu tương. |
| Tài liệu khuyến nông – bón đất | Trên đất pH cao, mangan bón vào đất dễ bị oxy hóa thành dạng khó tiêu; thường ưu tiên phun lá hoặc bón tập trung theo hàng thay vì rải đều. |
Hiệu quả tùy giống, điều kiện canh tác và thời điểm xử lý; nên thử quy mô nhỏ trước.
Thông tin tham khảo từ nhà sản xuất
Thông tin dưới đây do nhà sản xuất cung cấp với mục đích tham khảo, không phải là hướng dẫn sử dụng chính thức cho sản phẩm. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc giống cây, giai đoạn, điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác; nên thử nghiệm trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.
| Cách dùng | Liều lượng | Thời điểm, ghi chú |
|---|
| Phối vào công thức NPK | 1–2% MnSO4·H2O trong công thức | Tùy loại cây và nhu cầu vi lượng; hòa tan hết hoặc trộn thật đều để mangan phân bố đồng đều |
| Phun lá | 3–5 g/10 L nước (0,03–0,05%) | Phun đều lá và thân lúc sáng sớm hoặc chiều mát, 1–2 lần/tháng tùy cây và mức thiếu; tránh nắng gắt |
| Bón đất | 15–20 kg/ha | Rải đều trước khi trồng hoặc bón vào hốc trồng |
Pha chế và phối trộn
Hòa vào nước sạch, khuấy tan hết rồi mới cho các thành phần khác.
Ion mangan dễ bị oxy hóa và kết tủa trong môi trường kiềm: tránh phối với chất kiềm mạnh, thử tương thích trước khi phối với phosphate đậm đặc.
Theo khuyến cáo của MSU, không pha mangan sulfate chung với thuốc trừ cỏ glyphosate vì làm giảm hiệu lực của cả hai; nếu cần dùng cả hai thì phun cách nhau ít nhất 3 ngày.
An toàn và bảo quản
Đóng kín, để nơi khô ráo, thoáng mát. Tránh hít bụi — hít bụi mangan trong thời gian dài có thể gây hại cho sức khỏe; mangan sulfate cũng độc với sinh vật thủy sinh. Đeo găng tay, kính bảo hộ và khẩu trang chống bụi khi cân, pha. Xem Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm để biết chi tiết.
Câu hỏi thường gặp
Phun mangan phòng ngừa có lợi không?
Thí nghiệm của MSU trên đậu tương cho thấy phun mangan khi cây không có biểu hiện thiếu không làm tăng năng suất; nên phun khi có triệu chứng hoặc kết quả phân tích.
Vì sao trên đất kiềm nên phun lá thay vì bón đất?
Ở pH cao, mangan bón vào đất dễ bị oxy hóa thành dạng cây khó hấp thu, nên tài liệu khuyến nông ưu tiên phun lá hoặc bón tập trung theo hàng.
Làm sao phân biệt thiếu mangan với thiếu kẽm?
Hai triệu chứng vàng giữa gân khá giống nhau; cách chắc chắn là phân tích lá hoặc đất.
Lưu ý: Sản phẩm là hóa chất nguyên liệu dùng cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất. Thông tin về vai trò, ứng dụng và liều lượng được tổng hợp từ tài liệu khoa học, chỉ mang tính tham khảo, không thay thế nhãn sản phẩm thành phẩm hay hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người sử dụng chịu trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất.
