Big Sale
Bo (B) là gì và vì sao cây trồng cần Bo?
Bo (Boron - B) là nguyên tố vi lượng thiết yếu đối với cây trồng. Mặc dù cây chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng Bo lại tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng như hình thành thành tế bào, phát triển bộ rễ, vận chuyển đường, ra hoa, thụ phấn và đậu trái. Thiếu Bo không chỉ làm giảm tỷ lệ đậu trái mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đỉnh sinh trưởng, bộ rễ và chất lượng nông sản.
Vai trò của Bo đối với cây trồng
Giúp quá trình thụ tinh diễn ra thành công
Đây là vai trò quan trọng nhất nhưng cũng là điều ít người biết. Nhiều người nghĩ Bo giúp cây đậu trái trực tiếp, nhưng thực tế Bo giúp ống phấn phát triển để đưa tinh tử đến noãn. Có thể hình dung hạt phấn giống như người giao hàng, noãn là nơi nhận hàng, còn ống phấn là con đường nối giữa hai vị trí đó. Bo giúp "con đường" này phát triển hoàn chỉnh, nhờ đó quá trình thụ tinh diễn ra thuận lợi và tỷ lệ đậu trái cao hơn.
Hình thành thành tế bào và phát triển mô non
Bo tham gia liên kết các thành phần của thành tế bào, giúp lá non, đọt non, rễ non và trái non phát triển bình thường. Đồng thời Bo còn hỗ trợ vận chuyển đường từ lá đến hoa, trái và bộ rễ, giúp cây có đủ năng lượng để nuôi các cơ quan đang sinh trưởng.
Vì sao Bo thường được sử dụng cùng với Canxi?
Đây là vấn đề rất nhiều người hiểu chưa đúng. Nhiều người cho rằng Canxi phải đi với Bo, nhưng thực tế nên hiểu ngược lại: Bo giúp Canxi phát huy hiệu quả.
Có thể hình dung Canxi giống như những viên gạch xây nên thành tế bào, còn Bo giống như lớp keo sinh học liên kết các viên gạch đó lại với nhau. Cả Canxi và Bo đều được cây vận chuyển chủ yếu theo dòng nước trong mạch gỗ và đều rất khó tái phân bố từ lá già sang các mô non. Vì vậy, nếu thiếu Bo thì cây vẫn hút được Canxi từ đất nhưng Canxi sẽ khó phát huy đầy đủ vai trò trong quá trình hình thành thành tế bào ở đỉnh sinh trưởng, rễ non, hoa và trái non.
Đó cũng là lý do nhiều vườn bón rất nhiều Canxi nhưng cây vẫn chết đọt, nứt trái hoặc rụng trái non. Tuy nhiên, cũng không nên áp dụng các tỷ lệ phối Canxi và Bo được truyền miệng trên thị trường, vì mỗi loại cây và mỗi giai đoạn sinh trưởng có nhu cầu khác nhau. Bổ sung quá nhiều Bo không giúp Canxi hiệu quả hơn mà còn làm tăng nguy cơ ngộ độc.
Những cây trồng nào cần Bo nhiều nhất?
Bo đặc biệt quan trọng đối với các cây có nhu cầu ra hoa, đậu quả hoặc hình thành nhiều mô non như cây có múi, sầu riêng, hồ tiêu, cà phê, cây họ đậu, rau họ cải, cà chua, ớt, dưa hấu, dưa lưới và các cây lấy củ như khoai tây, cà rốt, củ cải.
Điều đáng chú ý là Bo không phải nguyên tố cây cần nhiều nhất mà là nguyên tố cây cần đúng thời điểm nhất. Nhu cầu Bo tăng cao trước ra hoa, trong thời kỳ nở hoa, thụ phấn, đậu trái non và khi cây phát triển nhiều rễ non. Vì vậy, bổ sung đúng thời điểm thường quan trọng hơn bổ sung thật nhiều.
Thiếu Bo biểu hiện như thế nào?
Do Bo rất khó tái phân bố trong cây nên triệu chứng luôn xuất hiện trước ở các mô non. Cây có thể bị khô đọt, chết ngọn, lá non biến dạng, rễ non phát triển kém, hoa rụng nhiều và tỷ lệ đậu trái thấp. Trên nhiều loại cây ăn trái còn xuất hiện hiện tượng nứt trái, ruột rỗng hoặc hóa bần nếu thiếu Bo kéo dài.
Bo có gây ngộ độc cho cây không?
Có. Bo là nguyên tố vi lượng có khoảng cách giữa thiếu và thừa rất hẹp. Khi sử dụng quá nhiều, Bo sẽ tích lũy ở mép lá già và gây vàng mép lá, cháy từ chóp và mép lá vào trong, rất giống triệu chứng thiếu Kali. Tuy nhiên, thiếu Kali thường vàng mép lá trước rồi mới cháy dần, còn ngộ độc Bo thường xuất hiện vùng cháy khô khá nhanh và rõ ở mép lá.
Vì vậy, không nên có suy nghĩ "phun nhiều Bo sẽ giúp đậu nhiều trái hơn". Với Bo, đúng liều luôn quan trọng hơn dùng nhiều.
Nên chọn dạng Bo nào?
Hiện nay, Solubor (Disodium Octaborate Tetrahydrate) là dạng Bo được sử dụng phổ biến nhất nhờ tan hoàn toàn trong nước, cây hấp thu nhanh, hàm lượng ổn định và dễ phối hợp với nhiều loại phân bón lá. Ngoài ra còn có Axit Boric, Borax và một số dạng Bo hữu cơ, tuy nhiên Solubor vẫn là lựa chọn được ưu tiên trong sản xuất nông nghiệp.
Kết luận
Bo là nguyên tố vi lượng tuy cây chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng lại giữ vai trò quyết định trong quá trình hình thành thành tế bào, phát triển bộ rễ, vận chuyển đường, thụ phấn và đậu trái.
Có bốn điều quan trọng cần nhớ:
- Bo không trực tiếp giúp cây đậu trái mà giúp ống phấn phát triển để hoàn thành quá trình thụ tinh.
- Bo không vận chuyển Canxi mà giúp Canxi phát huy hiệu quả trong quá trình hình thành các mô non.
- Bổ sung Bo đúng thời điểm luôn quan trọng hơn bổ sung thật nhiều.
- Khoảng cách giữa thiếu và thừa Bo rất hẹp, vì vậy cần sử dụng đúng liều lượng theo từng loại cây và từng giai đoạn sinh trưởng.
