Để có 1 quả sầu riêng cơm dẻo, béo, vàng và thơm thì quá trình lên cơm quyết định lên chất lượng. Nông dân cần chăm sóc đúng kỹ thuật: cân đối dinh dưỡng, quản lý nước, phòng bệnh và thu hoạch đúng thời điểm.
1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình lên cơm
Yếu tố |
Ảnh hưởng |
Ghi chú |
---|---|---|
Dinh dưỡng |
Thiếu Kali (K) và Bo (B) → cơm ít ngọt, xơ cứng; thiếu Canxi (Ca) → cơm nhão, chảy nước |
Cần cân đối N-P-K, vi lượng |
Nước tưới |
Thừa nước → cơm nhão; thiếu nước → cơm khô, xơ |
Giai đoạn này nên giữ ẩm ổn định |
Ánh sáng |
Thiếu ánh sáng → giảm quang hợp → ít đường |
Cần tỉa tán hợp lý |
Sâu bệnh |
Nứt quả, thối quả do nấm (Phytophthora, Colletotrichum) ảnh hưởng trực tiếp chất lượng cơm |
Phòng bệnh trước thu hoạch |
Thời tiết |
Mưa nhiều → loãng chất khô; nhiệt độ thấp → chậm chín |
Có biện pháp che chắn, thoát nước |
2. Quy trình chăm sóc giai đoạn lên cơm
2.1. Dinh dưỡng
- Tăng Kali (K): Giúp vận chuyển đường, tăng độ ngọt, màu vàng cơm.
- Bổ sung Bo (B): Giúp vận chuyển carbohydrate, cải thiện cấu trúc cơm.
- Bổ sung Canxi (Ca): Giữ độ dẻo, giảm nhão cơm.
- Vi lượng Zn, Mg: Tăng quang hợp và hương vị.
Khuyến cáo bón/trộn:
- NPK 12-11-17 + TE hoặc NPK 15-5-20 + Bo, Ca
- Phun qua lá: Kali phosphat (MKP 0.3%), Bo chelate, Canxi chelate, amino acid + vi lượng
2.2. Nước tưới
- Duy trì ẩm đất 70–80%
- Ngừng tưới đột ngột hoặc tưới quá nhiều đều gây sốc quả
2.3. Phòng bệnh
- Phun phòng nấm bệnh bằng gốc đồng hoặc gốc fosetyl-aluminium định kỳ 10–15 ngày/lần.
- Bao quả (nếu điều kiện phù hợp) để tránh sâu đục quả.
3. Một số dấu hiệu quả đã “lên cơm” đạt chuẩn
- Gõ nhẹ quả phát tiếng “bịch” đục, không vang.
- Gai quả nở, khoảng cách gai rộng hơn, gai mềm.
- Cuống quả bắt đầu có vết nứt chân cuống.
- Mùi thơm nhẹ xuất hiện ở khe gai (với giống thơm sớm).
4. Kinh nghiệm của nông dân trồng sầu riêng lâu năm
- Không thu hoạch quá sớm khi quả chưa lên cơm đủ → ăn sẽ sượng, không thơm.
- Giai đoạn lên cơm tránh cắt tỉa hoặc làm rễ bị tổn thương.
- Nếu thời tiết mưa liên tục, nên che gốc hoặc tạo rãnh thoát nước nhanh để giữ chất lượng cơm.