Big Sale
Trong kỹ thuật giâm cành, việc sử dụng Auxin (IBA, NAA, IAA…) giúp cành nhanh ra rễ, tỷ lệ sống cao. Tuy nhiên, nhiều nhà vườn gặp tình trạng cành giâm ra rất nhiều rễ nhưng cây lại đứng ngọn, chậm phát triển, lá nhỏ, thân yếu. Nguyên nhân phổ biến là dư Auxin kéo dài, làm mất cân đối sinh trưởng giữa rễ và thân lá. Vậy cách xử lý như thế nào để cây phục hồi và lớn nhanh trở lại?
1. Vì sao dư Auxin khiến cành giâm chậm lớn?
Auxin có vai trò:
-
Kích thích hình thành rễ
-
Ức chế chồi bên khi tồn tại ở nồng độ cao
Khi Auxin dư thừa:
-
Rễ ra nhiều, dày, rối, nhưng rễ hút kém
-
Cây ức chế đọt, chậm ra lá mới
-
Mất cân bằng với Cytokinin → cây đứng hình
-
Dễ phát sinh thối rễ, vàng lá sinh lý
Rễ nhiều ≠ cây khỏe, quan trọng là rễ hoạt động hiệu quả.
2. Dấu hiệu nhận biết cành giâm bị dư Auxin
-
Rễ ra dày, trắng đục, bó chùm quanh gốc
-
Cây không bật đọt mới sau 10–15 ngày ra rễ
-
Lá non nhỏ, xanh đậm bất thường
-
Thân mềm, chậm vươn cao
-
Tưới phân nhưng cây hấp thu kém
3. Cách khắc phục cành giâm chậm lớn do dư Auxin
3.1. Ngưng hoàn toàn Auxin
-
Dừng tất cả các loại: IBA, NAA, IAA, IBA-K
-
Không tưới hay phun kích rễ thêm
Tiếp tục dùng Auxin sẽ làm cây càng đứng ngọn
3.2. Xả Auxin – kích hoạt rễ hoạt động
Tưới nước sạch 2–3 lần (cách nhau 2 ngày) để:
-
Rửa trôi tồn dư Auxin
-
Giảm nồng độ hormone trong mô rễ
3.3. Chuyển sang kích chồi – cân bằng hormone
Sau khi ngưng Auxin 5–7 ngày, sử dụng:
Công thức tham khảo (phun hoặc tưới gốc):
-
Cytokinin (DA-6 hoặc 6-BA): liều thấp
-
Vitamin B1 hoặc B-complex
-
Amino acid thủy phân
-
Canxi + Bo dễ tiêu
Tác dụng:
-
Giải ức chế đỉnh sinh trưởng
-
Kích chồi mới, lá to nhanh
-
Rễ chuyển sang hút dinh dưỡng mạnh
3.4. Bổ sung dinh dưỡng nhẹ, dễ hấp thu
Giai đoạn này không bón nặng phân.
Ưu tiên:
-
NPK loãng, đạm vừa (ví dụ 20-20-20 liều thấp)
-
Humic – Fulvic phân tử nhỏ
-
Tránh EC cao gây sốc rễ
3.5. Điều chỉnh giá thể & môi trường
-
Giá thể tơi xốp, thoát nước tốt
-
Không để úng gốc
-
Che mát 50–70% trong 7–10 ngày
-
Tránh nắng gắt và mưa dầm
4. Khi nào cây phục hồi hoàn toàn?
Sau xử lý đúng cách:
-
5–7 ngày: bắt đầu nhú đọt mới
-
10–14 ngày: lá mở to, thân vươn rõ
-
20–25 ngày: cây phát triển cân đối, sẵn sàng sang chậu hoặc ra bầu lớn
5. Lưu ý quan trọng khi giâm cành để tránh dư Auxin
-
Chỉ dùng Auxin 1 lần lúc giâm
-
Không nhúng cành quá lâu
-
Không lạm dụng nồng độ cao
-
Sau khi ra rễ → chuyển ngay sang dưỡng chồi
Auxin chỉ nên dùng đúng thời điểm, không dùng kéo dài.
Kết luận
Cành giâm ra rễ nhiều nhưng cây chậm lớn là lỗi kỹ thuật rất thường gặp do dư Auxin. Giải pháp không phải kích rễ thêm, mà là ngưng Auxin – cân bằng lại hormone – kích chồi hợp lý. Làm đúng, cây sẽ bật đọt nhanh, lớn đều và khỏe bền.
