Chăm sóc cà phê trước nở hoa và sau đậu trái đúng kỹ thuật

Phun bo đúng thời điểm, dưỡng trái mùa mưa, quản lý rệp sáp và nấm bệnh hiệu quả

1. Vì sao cần chăm kỹ cà phê trước nở hoa và ngay sau đậu trái

Giai đoạn trước khi đậu trái và ngay sau khi đậu trái là thời điểm quyết định lớn đến năng suất cà phê. Nếu chăm đúng kỹ thuật và đúng thời điểm, bà con có thể:

• Tăng tỷ lệ đậu trái

• Giúp trái đậu đồng loạt theo một lứa hoa chính

• Dễ nuôi trái, dễ quản lý sâu bệnh

• Tối ưu năng suất và công chăm sóc về sau

Ngược lại, chăm không đúng thời điểm dễ làm hoa ra rải rác, trái đậu không đều, cây tự đào thải mạnh và năng suất giảm.

2. Hoa cà phê ra tập trung hay hoa rải rác phụ thuộc vào đâu

Tùy từng năm, từng vùng và điều kiện thời tiết, cà phê có thể ra hoa tập trung hoặc hoa rải rác. Việc này chịu ảnh hưởng bởi:

• Thời tiết từng năm

• Chế độ nước tưới

• Công tác tạo mầm

• Chăm sóc trong giai đoạn thu hoạch và sau thu hoạch

👉 Vì vậy, bà con cần quan sát thực tế vườn để chọn ra lứa hoa đồng loạt nhất làm lứa hoa mục tiêu để tập trung chăm sóc.

3. Vì sao nên chọn lứa hoa đồng loạt để chăm

Khi lứa hoa đồng loạt:

• Trái đậu tập trung, đồng đều

• Nuôi trái dễ hơn

• Quản lý sâu bệnh thuận lợi

• Giảm hiện tượng rụng trái do đào thải

Ngược lại, vườn ra hoa nhiều đợt sẽ khiến cây phân tán dinh dưỡng. Những đợt hoa ít thường đậu kém và dễ rụng hơn.

Trong đa số trường hợp, cà phê có áp lực rụng trái non thấp hơn nhiều cây ăn trái khác. Nếu đậu trái đồng loạt tốt, rụng thường không đáng kể và không cần giữ trái quá nhiều. Chỉ nên hỗ trợ khi hoa lệch đợt mạnh và nguy cơ ảnh hưởng năng suất.

4. Phun bo trước nở hoa – chìa khóa tăng đậu trái

Bo cần được cung cấp trước khi hoa xổ nhụy hoặc xả nhụy. Đây là bước rất quan trọng và có thể chủ động, nhất là trong mùa khô khi bà con điều khiển nước tưới để kích hoa nở.

Vai trò của bo trước nở hoa

Bo giúp:

• Duy trì sức sống của hạt phấn

• Kéo dài thời gian thụ phấn

• Tăng khả năng thụ tinh hiệu quả

Nhờ đó, tỷ lệ đậu trái cao hơn và đồng loạt hơn trên đợt hoa chính.

Thời điểm phun bo hiệu quả

• Nếu chủ động tưới kích hoa nở: phun bo trước tưới 3–5 ngày

• Nếu gặp mưa bất ngờ có khả năng thúc hoa nở: phun bo càng sớm càng tốt trước khi hoa nở

Gợi ý bo sử dụng

Có thể dùng bo vi lượng với mức Bo 200 ppm, phun phủ đều cành mang hoa.

5. Sau đậu trái: có cần phun giữ trái non không

Cà phê nở nhanh và tàn nhanh nên thời gian từ nở hoa đến đậu trái khá ngắn. Sau khi đã hỗ trợ thụ phấn bằng bo, bà con có thể cân nhắc phun bổ sung 1 lần sau đậu trái nếu cần.

Khi nào nên phun giữ trái

Chỉ nên cân nhắc khi:

• Vườn ra hoa rải rác nhiều đợt, lệch nhau rõ

• Đợt hoa đầu ít, đậu thấp

• Tỷ lệ rụng có nguy cơ ảnh hưởng năng suất

Thời điểm phun

• Lần 1: khoảng 7–10 ngày sau đậu trái

• Nếu áp lực rụng cao: lặp lại sau khoảng 10 ngày

• Các lần sau chuyển sang dưỡng trái định kỳ 15–20 ngày/lần

6. Dưỡng trái và dưỡng lá mùa mưa: nguyên tắc cần nhớ

Trong mùa mưa, mục tiêu quan trọng nhất là giữ bộ lá xanh khỏe để quang hợp tốt, từ đó nuôi trái hiệu quả.

👉 Nguyên tắc quan trọng:
Mỗi lần phun chỉ nên chọn 1–3 sản phẩm phù hợp tình trạng vườn, không phối quá nhiều gây tốn chi phí và khó kiểm soát.

Các nhóm sản phẩm có thể lựa chọn

• Bo
  Dùng chủ yếu trước nở hoa, có thể nhắc lại 1 lần đầu sau đậu trái nếu cần.

• Combi vi lượng
  Hỗn hợp vi lượng Combi hoặc có thể thay thế bằng hỗn hợp vi lượng chelate magie, combo Combi giai đoạn nuôi lớn trái của Chelate Asia.

• Phân bón lá MgChelate 6%
  Dùng khi lá vàng, xanh kém; có thể chọn dòng bổ sung Fe 50 ppm, Mn 50 ppm.

• Brassinolide và Triacontanol
  Nhóm tăng trưởng sinh học, dùng khi cây sốc thời tiết, nuôi trái chậm, giúp kích hoạt sinh lý và tăng sức chống chịu mùa mưa.

7. Quản lý rệp sáp sớm từ giai đoạn trái non

Rệp sáp nên xử lý càng sớm càng tốt sau đậu trái non, khi mật số còn thấp và dễ kiểm soát. Trái non vỏ mỏng nên ưu tiên thuốc dạng lành.

Nhóm hoạt chất có thể luân phiên

• Thiamethoxam

• Pymetrozine

• Acetamiprid

• Imidacloprid

• Carbosulfan

• Emamectin kết hợp Lambda-cyhalothrin (tùy đối tượng sâu đi kèm)

👉 Luân phiên hoạt chất để hạn chế kháng thuốc và tuân thủ hướng dẫn an toàn.

8. Quản lý nấm bệnh mùa mưa: phòng là chính

Mùa mưa ẩm độ cao, nấm bệnh dễ bùng phát. Các bệnh thường gặp gồm rỉ sắt, đốm lá, cháy lá, thán thư trái, nấm hồng và nhóm nấm đất gây thối rễ.

Nguyên tắc quan trọng

• Phun phòng chủ động theo lịch và dự báo mưa

• Không để bệnh nặng mới xử lý

• Có thể tách thuốc phun lá và phun trái nếu áp lực khác nhau

9. Bón phân gốc giai đoạn nuôi trái

Nếu chủ động nước tưới, bà con có thể bón sớm và chia nhỏ để cây hấp thu tốt hơn, nhất là vườn suy hoặc rễ yếu.

Nguyên tắc

• Cây suy không nên bón dồn

• Chia 2 lần, cách nhau 15–20 ngày giúp hiệu quả cao hơn

Lượng bón tham khảo

• Giai đoạn kinh doanh: 300–500 g NPK/cây tùy tải trái

• Kết hợp khoảng 100 g canxi nitrat/cây

• Giữa mùa mưa khoảng 500 g/cây, cuối mùa mưa khoảng 400 g/cây

Bổ sung hữu cơ

• Phân chuồng: 15–20 tấn/ha

• Hữu cơ thương mại: 3–4 tấn/ha, chia 2–3 lần

10. Dưỡng cuối giai đoạn: MKB, K47, kali magie sunphat

Khi trái bước vào giai đoạn nuôi lớn và tích lũy:

• MKB (MKP) dùng khi cần lân cao

• K47 là NPK 7-5-47 hoặc 7-7-49 phun lá

• Kali magie sunphat cung cấp kali, magie và lưu huỳnh dạng sunphat giúp xanh lá, tăng quang hợp và chất lượng hạt

11. Tóm tắt quy trình dễ áp dụng

Trước nở hoa

• Chọn lứa hoa đồng loạt nhất

• Phun bo trước xổ nhụy hoặc xả nhụy

Sau đậu trái

• 7–10 ngày sau đậu trái phun hỗ trợ nếu cần

• Rụng mạnh do lệch hoa có thể lặp lại 1 lần

Mùa mưa nuôi trái

• Ưu tiên dưỡng lá

• Quản lý rệp sáp sớm

• Phòng nấm bệnh chủ động

• Bón phân gốc theo giai đoạn, chia nhỏ nếu có điều kiện