Quy trình xử lý cà phê bị thối gốc – Lở cổ rễ giúp cứu cây kịp thời, hồi phục bền

Trên cây cà phê, bệnh thối gốc – lở cổ rễ thường xuất hiện vào mùa mưa, vườn thoát nước kém hoặc cây suy yếu sau thu hoạch. Nếu xử lý không đúng, bệnh lan rất nhanh, làm cây vàng lá, rụng trái, chết từng trụ hoặc cả hàng.

Muốn cứu cà phê hiệu quả, bắt buộc phải xử lý theo đúng trình tự sinh học, không nóng vội bón phân hay kích rễ sớm.

1. Giai đoạn khẩn cấp: Khóa nấm đất – bảo vệ cổ rễ cà phê

 - Ngay khi phát hiện cà phê có biểu hiện:

• Gốc bị thâm đen, nứt vỏ, chảy nhựa

• Cổ rễ mềm, có mùi hôi

• Lá vàng, rũ dù đất vẫn ẩm

 - Cần làm ngay:

• Ngưng toàn bộ phân bón, thuốc hóa học

• Hớt nhẹ đất quanh cổ rễ (bán kính 20–30 cm) để gốc thông thoáng

• Không cạo sâu làm trầy thêm mô bệnh

-  Sau đó tưới trực tiếp vào vùng gốc – rễ hỗn hợp vi sinh gồm:

• Trichoderma: 3 kg

• Bacillus: 2,5 kg

• Streptomyces: 2,5 kg. 
  Pha vào 1200lit nước, ưới trực tiếp vào vùng gốc – rễ. Liều lượng: 2 lít dung dịch / gốc. Sau khi tưới giữ gốc thông thoáng, không bón phân

-  Mục đích:

• Ức chế nấm gây hại trong đất (Phytophthora, Fusarium…)

• Giảm áp lực bệnh lên cổ rễ cà phê

• Tạo nền đất an toàn cho rễ tái sinh

 Thời gian chờ: khoảng 5 ngày
Trong thời gian này tuyệt đối không kích rễ – không bón phân, tránh làm bệnh bùng phát mạnh hơn.

2. Giai đoạn phục hồi: Liền mô thối – bật rễ tơ – hồi xanh tán lá

 - Sau 5 ngày, khi thấy:

• Vết thối khô dần

• Không còn mùi hôi nặng

• Gốc cây thông thoáng hơn

 - Tiến hành phục hồi sinh học cho cà phê bằng bộ:

• Humate: 1 kg

• Rong biển đen: 1 kg

• Canxi Chelate: 1 kg

• Solubor (Bo): 0,3 kg

• IAA-K: 100 g

 Cách dùng: Pha công thức trên vào 1200lit nước

• Phun ướt đều toàn cây, kết hợp phun đẫm vùng gốc

• Liều lượng: 1 lít dung dịch / cây

• Phun 2 lần, mỗi lần cách nhau 7–10 ngày

- Hiệu quả mong đợi:

• Vết lở cổ rễ se lại, không lan thêm

• Rễ tơ trắng bắt đầu mọc lại

• Lá cà phê xanh dần, cây đứng ngọn

3. Giai đoạn ổn định: Nuôi cà phê khỏe lâu dài, hạn chế tái bệnh

- Chỉ khi thấy rõ:

• Rễ tơ trắng ra nhiều

• Cây phục hồi sinh trưởng

• Không còn dấu hiệu thối lan

 - Lúc này mới bón lại phân:

• NPK liều nhẹ

• Kết hợp hữu cơ vi sinh

• Ưu tiên phân dễ tiêu, không gây xót rễ

 Không bón đạm cao sớm vì rất dễ làm nấm đất tái phát.

4. Lưu ý quan trọng khi xử lý thối gốc – lở cổ rễ trên cà phê

• Không lạm dụng thuốc hóa học nặng khi rễ đang thối

• Không kích rễ mạnh ngay từ đầu

• Luôn nhớ nguyên tắc: khóa nấm trước – phục hồi sau

• Cải thiện thoát nước vườn cà phê để tránh bệnh tái phát

5. Kết luận

Với cây cà phê, thối gốc – lở cổ rễ không xử lý nhanh sẽ mất cây, nhưng nếu làm đúng quy trình sinh học sẽ:

• Cứu cây kịp thời

• Phục hồi rễ khỏe

• Giữ vườn cà phê ổn định, cho năng suất lâu dài