Quy trình xử lý ra hoa sầu riêng theo cơ đọt cuối 40–50 ngày - Hướng dẫn kỹ thuật đầy đủ, dễ áp dụng

Xử lý ra hoa sầu riêng không phải là chuyện “đánh thuốc đúng tên” mà là điều khiển sinh lý cây đúng thời điểm. Toàn bộ mấu chốt nằm ở việc nắm chắc cơ đọt cuối, hiểu chu trình mở lá và tác động đủ mạnh để cây chuyển từ sinh trưởng sang sinh sản. Nếu làm sai nhịp, cây sẽ tiếp tục đi đọt, rất khó ra hoa đồng loạt.

Bài viết này hệ thống lại quy trình xử lý ra hoa dựa trên cơ đọt cuối kéo dài 40–50 ngày, áp dụng tốt cho miền Tây, miền Đông và Tây Nguyên, đồng thời chuẩn hóa lại hoạt chất, liều lượng để bà con dễ làm, dễ kiểm soát.

Hiểu đúng cơ đọt cuối của sầu riêng

Một cơ đọt sầu riêng thông thường mở 5–6 lá. Khi lá thứ 5 hoặc thứ 6 mở hoàn toàn, cây xem như kết thúc chu trình sinh trưởng của cơ đọt đó và có xu hướng:

• Hình thành cơ đọt mới nếu dinh dưỡng thiên về sinh trưởng.

• Hoặc phân hóa mầm hoa nếu được chặn đọt và đánh dấu sinh lý đúng cách.

Toàn bộ quá trình này diễn ra trong 40–50 ngày. Đây là khoảng thời gian duy nhất để tác động xử lý ra hoa. Làm sớm quá hoặc trễ quá đều không hiệu quả.

Nguyên tắc xuyên suốt:

Đánh dấu sinh lý đủ số lần – chặn đọt dứt khoát – siết nước đúng lúc.

Tổng quan quy trình xử lý

• Bước 1: Vô lân gốc + tạo mầm lần 1 (nuôi đọt).

• Bước 2: Tạo mầm lần 2 + chặn đọt nhẹ.

• Bước 3: Tạo mầm trong thân + chặn đọt mạnh (bước quyết định).

• Không xem tạo mầm lần 4 là bắt buộc, chỉ dùng khi thời tiết hoặc sinh trưởng bất lợi.

Bước 1 – Vô lân gốc và tạo mầm lần 1 (nuôi cơ đọt)

Thời điểm
Khi cơ đọt cuối mở 2–3 lá, tương đương khoảng 20–30 ngày sau khi đọt hình thành.

Mục tiêu sinh lý

• Tăng nhanh nồng độ lân trong cây.

• Thúc lá mở sớm, đồng loạt.

• Đánh dấu sớm tín hiệu tạo mầm.

Qua gốc

• Supe lân (hoặc phối hợp Supe lân + DAP).

• Liều tham khảo: 4–5 kg/cây đối với cây 4–6 năm tuổi, cây lớn tăng tương ứng.

• Tưới đẫm, rải rộng hơn tán để kích thích toàn bộ hệ rễ.

Qua lá – tạo mầm lần 1

• NPK 10-60-10: khoảng 500 g/phi 200 lít.

• Amino Acid 80%: liều thấp, hỗ trợ mở lá nhanh và đều.

• Trung – vi lượng đơn lẻ: CaEDTA, MgEDTA, ZnEDTA… có thể bổ sung 1 lần.

Lưu ý quan trọng
Đây là giai đoạn nuôi đọt, chưa siết cây. Có thể sử dụng NPK cân đối nếu đọt yếu. Phải quản lý sâu xanh, bọ trĩ, rầy rất chặt, tuyệt đối không để rụng lá vì mỗi lá mất đi đều làm giảm khả năng phân hóa mầm sau này.

Bước 2 – Tạo mầm lần 2 và chặn đọt nhẹ

Thời điểm
Khi cơ đọt mở khoảng 4 lá, thường rơi vào 30–40 ngày tuổi đọt.

Mục tiêu sinh lý

• Nuôi hoàn chỉnh các lá còn lại.

• Bắt đầu chặn đọt nhẹ, tránh hình thành cơ đọt mới sớm.

Qua gốc

• Quan sát lá:

  • Lá mỏng, xanh nhạt → lân chưa đủ.

  • Lá xanh đậm, dày → lân đạt yêu cầu.

• Bón NPK giàu Kali (ví dụ 15-5-27).

• Liều tham khảo: 300–400 g/cây (4–6 năm tuổi).

Qua lá – tạo mầm lần 2

• NPK 10-60-10: 1 kg/phi 200 lít.

• MKP: 500 g/phi để chặn đọt nhẹ.

• Amino Acid 80%: liều thấp nếu còn lá chưa mở.

• Trung – vi lượng (CaEDTA, MgEDTA, ZnEDTA…) có thể bổ sung hoặc dời sang bước 3.

Nguyên tắc của bước này là có Kali nhưng chưa được mạnh, vẫn ưu tiên hoàn chỉnh cơ đọt hiện tại.

Bước 3 – Tạo mầm trong thân và chặn đọt mạnh (bước quyết định)

Thời điểm
Cơ đọt đã mở đủ 5–6 lá, lá già hoàn toàn, không còn lá non.

Mục tiêu sinh lý

• Chặn đọt dứt khoát.

• Chuyển cây từ sinh trưởng sang sinh sản.

• Kích thích phân hóa mầm hoa trong thân và cành.

Qua gốc

• Ưu tiên Kali Sunphat (K₂SO₄).

• Kali Sunphat được xem là bắt buộc trong điều kiện:

  • Mưa nhiều, ẩm cao.

  • Đọt có xu hướng động lại.

• Liều tham khảo: 100–300 g/cây (4–6 năm tuổi). Không lạm dụng để tránh suy cây về sau.

Qua lá và trong thân – tạo mầm lần 3

• NPK 10-60-10:

  • Phun trực tiếp vào thân, cành cấp 1–2, nơi hình thành mầm hoa.

  • Liều: 1–1,5 kg/phi 200 lít (phun trong thân có thể tăng liều do lượng nước ít).

• MKP:

  • Phun phủ ngoài tán để chặn đọt mạnh.

  • Liều: khoảng 1 kg/phi.

• Kali Humate:

  • Liều chuẩn: 1 g/2 lít nước.

  • Vai trò ổn định sinh lý, hỗ trợ chặn đọt, hạn chế sốc cây.

Sau bước 3

• Ngưng toàn bộ đạm, kích rễ và các sản phẩm sinh trưởng.

• Siết nước ngay sau khi phân tan hoàn toàn (1–2 ngày):

  • Miền Tây: rút mương, hạ nước triệt để.

  • Miền Đông – Tây Nguyên: ngưng tưới hoàn toàn.

• Có thể kết hợp che gốc, đậy bạt nếu gặp mưa trái mùa.

Có cần tạo mầm lần 4 không?

Không xem tạo mầm lần 4 là bước bắt buộc. Chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt như:

• Mưa kéo dài sau bước 3.

• Một số cây còn động đọt nhẹ.

• Sinh lý chưa “ăn” rõ.

Khi đó có thể:

• Lặp lại NPK 10-60-10 + MKP với liều điều chỉnh.

• Hoặc dùng Kali Humate riêng lẻ để hỗ trợ chặn đọt.

Nếu bước 3 làm đúng và siết nước tốt, không cần bước 4.

Vai trò của Kali Nitrat (KNO₃)

Kali Nitrat không dùng để tạo mầm, mà dùng để:

• Đánh thức mầm ngủ.

• Kích mầm hoa bung đồng loạt sau khi mầm đã hình thành.

Liều tham khảo:

• 2–3 g/lít nước, phun nhẹ.

• Không dùng sớm, không lạm dụng.

Kết luận

Trong 40–50 ngày của cơ đọt cuối, xử lý ra hoa sầu riêng cần:

• Ít nhất 3 lần đánh dấu sinh lý rõ ràng.

• Chặn đọt hiệu quả bằng Kali đúng thời điểm, đặc biệt là Kali Sunphat ở bước 3.

• Siết nước dứt khoát.

Làm đúng quy trình, cây ra hoa ổn định, ít lệ thuộc hóa chất mạnh, dễ phục hồi sau thu hoạch và bền cây về lâu dài.