1. Giới thiệu về Cytokinin Zeatin
Zeatin là một loại Cytokinin tự nhiên được tìm thấy lần đầu tiên trong hạt ngô non (Zea mays). Đây là một hormone thực vật quan trọng, có khả năng kích thích phân chia tế bào, thúc đẩy nảy chồi bên và kéo dài thời gian tươi của hoa.
Với cây hoa lan, Zeatin đặc biệt hữu ích trong:
- Kích thích chồi ngủ nảy mầm → ra nhiều chồi con.
- Tăng số lượng cành hoa, cải thiện độ đồng đều của hoa.
- Kéo dài thời gian tươi và màu sắc của hoa sau khi nở.
2. Tác dụng của Zeatin trên hoa lan
🌱 2.1 Kích thích chồi và nhân giống nhanh
- Zeatin đánh thức chồi ngủ ở mắt thân giả hành, giúp lan ra chồi mới đồng loạt.
- Đối với các loại lan như Dendrobium, Mokara, Cattleya, Hồ Điệp, việc xử lý Zeatin giúp nhân giống nhanh và rút ngắn thời gian từ trồng đến ra hoa.
🌸 2.2 Tăng số cành hoa và kích thước hoa
- Khi dùng đúng thời điểm, Zeatin làm nhiều nụ trên cùng một cành, hoa đều và to hơn.
- Giúp hoa có màu sắc tươi sáng, bền màu.
⏳ 2.3 Kéo dài thời gian tươi của hoa
- Zeatin ức chế sự phân hủy diệp lục, làm chậm quá trình lão hóa tế bào, giữ hoa tươi lâu hơn.
- Đặc biệt hữu ích trong sản xuất hoa cắt cành hoặc hoa thương mại.
3. Thời điểm và cách sử dụng Zeatin cho hoa lan
📅 3.1 Thời điểm vàng
- Giai đoạn sinh trưởng: Sau khi cây phục hồi và rễ phát triển tốt → kích thích ra chồi mới.
- Giai đoạn phân hóa mầm hoa: Trước khi ra vòi hoa 2–3 tuần → tăng số nụ.
- Sau khi hoa nở: Kéo dài độ tươi của hoa.
💧 3.2 Cách sử dụng
- Dạng phun qua lá:
- Nồng độ khuyến cáo: 1–2 ppm (tương đương 1–2 g Zeatin 0.1%/1 lít nước).
- Phun ướt đều lá và thân, tránh phun lúc trời nắng gắt.
- Chu kỳ: 10–15 ngày/lần, tùy tình trạng cây.
- Dạng bôi trực tiếp:
- Dùng dung dịch Zeatin đậm đặc bôi lên mắt ngủ hoặc đỉnh sinh trưởng để kích thích ra chồi.
- Có thể pha chung với Amino Acid, NPK 30-10-10 hoặc 20-20-20 để vừa kích chồi vừa nuôi chồi khỏe.
- Kết hợp phân bón lá:
4. Lưu ý khi sử dụng Zeatin
- Không lạm dụng, vì nồng độ quá cao có thể làm biến dạng chồi hoặc hoa.
- Kết hợp với chăm sóc dinh dưỡng, ánh sáng và giá thể phù hợp thì hiệu quả mới tối đa.
- Không phun khi cây đang yếu, vừa bị bệnh hoặc rễ chưa phục hồi.
- Nên thử trên một số cây trước khi áp dụng toàn vườn.
5. Kết luận
Cytokinin Zeatin là một công cụ mạnh mẽ giúp người trồng lan kích thích chồi mới, tăng số hoa và kéo dài độ bền của hoa. Sử dụng đúng cách và đúng thời điểm sẽ giúp vườn lan sinh trưởng mạnh, hoa đẹp và có giá trị thương mại cao hơn.
Việc kết hợp Zeatin với các yếu tố chăm sóc khác như ánh sáng, giá thể thoáng, dinh dưỡng cân đối và phòng trừ sâu bệnh sẽ đảm bảo cây hoa lan đạt năng suất và chất lượng tối ưu.